Technika kierowania pojazdem - motocykl

Wiadomo┼Ťci podstawowe - Do kierowania motocyklem s┼éu┼╝y zesp├│┼é urz─ůdze┼ä, kt├│re mo┼╝na podzieli─ç na urz─ůdzenia obs┼éugiwane r─Ökoma oraz urz─ůdzenia obs┼éugiwane przy pomocy n├│g.

Kierownica - s┼éu┼╝y do sterowania po┼éo┼╝eniem pojazdu. Na kierownicy umieszczony jest szereg urz─ůdze┼ä, obs┼éugiwanych r─Ökami, do kt├│rych zaliczamy:

  • d┼║wignia hamulca r─Öcznego - d┼║wignia ta jest umieszczona po prawej stronie kierownicy,
  • d┼║wignia sprz─Ög┼éa - d┼║wignia ta jest umieszczona po lewej stronie kierownicy; symetrycznie do d┼║wigni hamulca r─Öcznego,
  • manetka przyspieszenia - umocowana jest po prawej stronie kierownicy. W celu zwi─Ökszenia obrot├│w silnika manetk─Ö przekr─Öcamy do ty┼éu, w celu zmniejszenia - do przodu,
  • prze┼é─ůcznik zespolony - prze┼é─ůcznik ten s┼éu┼╝y do w┼é─ůczania / wy┼é─ůczania urz─ůdze┼ä elektrycznych. Przewa┼╝nie jest umieszczony po lewej stronie obok d┼║wigni sprz─Ög┼éa. Umo┼╝liwia on:
    • w┼é─ůczanie / wy┼é─ůczanie zap┼éonu. W niekt├│rych motocyklach w┼é─ůczanie / wy┼é─ůczanie zap┼éonu dokonuje si─Ö poprzez przekr─Öcenie kluczyka w stacyjce,
    • w┼é─ůczanie / wy┼é─ůczanie ┼Ťwiate┼é (w starszych motocyklach w┼é─ůczanie / wy┼é─ůczanie ┼Ťwiate┼é dokonuje si─Ö przez odpowiednie ustawienie kluczyka w stacyjce),
    • zmian─Ö ┼Ťwiate┼é,
    • w┼é─ůczanie / wy┼é─ůczanie kierunkowskaz├│w (w starszych motocyklach kierunkowskazy mog─ů nie wyst─Öpowa─ç - wtedy zamiar skr─Ötu sygnalizuje si─Ö poprzez wystawienie r─Öki w kierunku skr─Ötu),
    • sygna┼é d┼║wi─Ökowy.
  • starter - umo┼╝liwia on uruchomienie motocykla. W starszych motocyklach lub motocyklach o ma┼éej pojemno┼Ťci silnika mo┼╝e nie wyst─Öpowa─ç,
  • d┼║wignia ssania - z regu┼éy znajduje si─Ö po prawej stronie kierownicy, obok manetki przyspieszenia; obs┼éuguje si─Ö j─ů kciukiem. W niekt├│rych motocyklach ssanie sterowane jest d┼║wigni─ů umieszczon─ů bezpo┼Ťrednio przy ga┼║niku motocykla,
  • stacyjka - przewa┼╝nie jest umieszczona centralnie nad kierownic─ů; mo┼╝e r├│wnie┼╝ wyst─Öpowa─ç z prawej lub lewej strony zbiornika paliwa lub w okolicy schowka bocznego motocykla.

Hamulec tylny - hamulec ten umieszczony jest przy prawym podn├│┼╝ku kierowcy.

D┼║wignia zmiany bieg├│w - d┼║wignia ta jest umieszczona przy lewym podn├│┼╝ku kierowcy. Naciskanie d┼║wigni do do┼éu powoduje zmian─Ö bieg├│w na ni┼╝sze, do g├│ry - na wy┼╝sze. W niekt├│rych starych motocyklach czynno┼Ťci zmiany bieg├│w wykonuje si─Ö odwrotnie, tzn. w g├│r─Ö ni┼╝sze, w d├│┼é wy┼╝sze.

D┼║wignia rozrusznika mechanicznego - wyst─Öpuje w motocyklach nie wyposa┼╝onych w rozrusznik elektryczny, z prawej lub lewej strony w zale┼╝no┼Ťci od typu motocykla. Umieszczona jest za d┼║wigni─ů zmiany bieg├│w lub za peda┼éem hamulca tylnego.

Uruchamianie - Przed rozpoczęciem jazdy kierowca powinien upewnić się, że jego pojazd jest całkowicie sprawny. Należy sprawdzić:

  • stan ogumienia,
  • czysto┼Ť─ç tablic rejestracyjnych, reflektor├│w ┼Ťwiate┼é i kierunkowskaz├│w,
  • stan paliwa, p┼éynu hamulcowego i oleju.

Uruchamianie motocykla z zap┼éonem elektrycznym - Siadamy na motocyklu opieraj─ůc si─Ö obydwiema nogami o pod┼éo┼╝e. Wk┼éadamy kluczyk do stacyjki i przekr─Öcamy.
Nast─Öpnie nale┼╝y upewni─ç si─Ö, ┼╝e w motocyklu jest ustawiony bieg neutralny (je┼Ťli tak nie jest, to nale┼╝y go ustawi─ç), informuje o tym zapalenie si─Ö zielonej lub pomara┼äczowej lampki oznaczonej symbolem "N" (w starszych motocyklach lampka ta mo┼╝e nie wyst─Öpowa─ç). Nast─Öpnie nale┼╝y przesun─ů─ç d┼║wigni─Ö ssania w celu jego w┼é─ůczenia. Nast─Öpn─ů czynno┼Ťci─ů jest sprawdzenie, czy motocykl ma z┼éo┼╝one podstawki centralne i boczne, gdy┼╝ w wielu nowych motocyklach, je┼╝eli podstawka nie jest z┼éo┼╝ona, nie mo┼╝na uruchomi─ç silnika.
Je┼╝eli wszystkie powy┼╝sze czynno┼Ťci zosta┼éy wykonane, nale┼╝y wcisn─ů─ç przycisk start na kilka sekund, je┼Ťli silnik zacznie pracowa─ç, trzeba pu┼Ťci─ç przycisk. W przeciwnym przypadku nale┼╝y powtarza─ç t─Ö czynno┼Ť─ç w kilkunastosekundowych odst─Öpach czasu. Po kilku minutach jazdy, gdy silnik jest ju┼╝ rozgrzany, nale┼╝y wy┼é─ůczy─ç ssanie.

Uruchamianie motocykla z zap┼éonem mechanicznym - Wk┼éadamy kluczyk do stacyjki i w┼é─ůczamy zap┼éon. Teraz nale┼╝y zestawi─ç motocykl z podstawki i stan─ů─ç z lewej strony motocykla.
Nast─Öpnie nale┼╝y upewni─ç si─Ö, ┼╝e w motocyklu jest ustawiony bieg neutralny (je┼Ťli tak nie jest, to nale┼╝y go ustawi─ç), informuje o tym zapalenie si─Ö zielonej lub pomara┼äczowej lampki oznaczonej symbolem "N" (w starszych motocyklach lampka ta mo┼╝e nie wyst─Öpowa─ç). Nast─Öpnie nale┼╝y przesun─ů─ç d┼║wigni─Ö ssania w celu jego w┼é─ůczenia. Nast─Öpn─ů czynno┼Ťci─ů jest sprawdzenie, czy motocykl ma z┼éo┼╝one podstawki centralne i boczne, gdy┼╝ w wielu nowych motocyklach, je┼╝eli podstawka nie jest z┼éo┼╝ona, nie mo┼╝na uruchomi─ç silnika.
Chwytaj─ůc obur─ůcz za kierownic─Ö nale┼╝y praw─ů nog─ů energicznie naciska─ç d┼║wigni─Ö rozrusznika (dop├│ki motocykl nie zacznie pracowa─ç).
W przypadku motocykla z d┼║wigni─ů rozrusznika umieszczon─ů z prawej strony motocykla nale┼╝y, chwytaj─ůc obur─ůcz kierownic─Ö, stan─ů─ç okrakiem nad motocyklem. Teraz przechylamy lekko motocykl w lew─ů stron─Ö, opieraj─ůc si─Ö na lewej nodze. Praw─ů nog─ů energicznie naciskamy d┼║wigni─Ö rozrusznika (do momentu uruchomienia silnika).

Ruszanie - Aby ruszy─ç, nale┼╝y siedz─ůc na motocyklu, oprze─ç si─Ö praw─ů nog─ů o pod┼éo┼╝e, a lew─ů po┼éo┼╝y─ç na podn├│┼╝ku. Nast─Öpnie przy wci┼Ťni─Ötej d┼║wigni sprz─Ög┼éa w┼é─ůczamy I-szy bieg (ga┼Ťnie lampka biegu neutralnego "N") i opieramy lew─ů nog─Ö na ziemi.
Prawid┼éowe ruszenie motocyklem polega na powolnym, r├│wnomiernym, puszczaniu d┼║wigni sprz─Ög┼éa i jednoczesnym zwi─Ökszaniu obrot├│w silnika (manetk─ů przyspieszenia); czynno┼Ťci te spowoduj─ů, ┼╝e motocykl ruszy. Gdy motocykl zacznie si─Ö porusza─ç nogi k┼éadziemy na podn├│┼╝ek. Przy ruszaniu nale┼╝y bardzo ostro┼╝nie obchodzi─ç si─Ö z manetk─ů przyspieszenia i d┼║wigni─ů sprz─Ög┼éa. Zbyt szybkie b─ůd┼║ nier├│wnomierne wykonanie powy┼╝szych czynno┼Ťci mo┼╝e spowodowa─ç oderwanie si─Ö przedniego ko┼éa od pod┼éo┼╝a, co zazwyczaj ko┼äczy si─Ö uszkodzeniem motocykla i pot┼éuczeniami u kieruj─ůcego.


W celu dalszego kontynuowania jazdy nale┼╝y odpu┼Ťci─ç manetk─Ö przyspieszenia, wcisn─ů─ç d┼║wigni─Ö sprz─Ög┼éa, zmieni─ç bieg na wy┼╝szy (II-gi), powoli pu┼Ťci─ç sprz─Ög┼éo i "doda─ç gazu" poprzez zwi─Ökszenie obrot├│w silnika. W┼é─ůczanie kolejnych bieg├│w wykonuje si─Ö w taki sam spos├│b.

Pokonywanie zakr─Öt├│w - Podczas pokonywania zakr─Öt├│w na pojazd dzia┼éaj─ů r├│┼╝ne si┼éy, kt├│re nale┼╝y bra─ç pod uwag─Ö. Nale┼╝y pami─Öta─ç ┼╝e:

  • aby z┼éagodzi─ç ┼éuk na ostrych zakr─Ötach, manewr ten powinno si─Ö zaczyna─ç od prawej kraw─Ödzi jezdni (w przypadku skr─Öcania w lewo) lub od osi jezdni (w przypadku skr─Öcania w prawo),
  • w ka┼╝dy zakr─Öt nale┼╝y wprowadza─ç pojazd stopniowym i p┼éynnym ruchem kierownicy, dostosowuj─ůc jednocze┼Ťnie pr─Ödko┼Ť─ç jazdy do promienia krzywizny,
  • podczas pokonywania zakr─Öt├│w nie powinno si─Ö u┼╝ywa─ç peda┼é├│w hamulca i sprz─Ög┼éa oraz d┼║wigni skrzyni bieg├│w.
Skr─Öcanie motocyklem polega na lekkim skr─Öcie kierownic─ů (w stron─Ö, w kt├│r─ů zamierzamy skr─Öci─ç) i jednoczesnym pochylaniu motocykla. Zar├│wno kieruj─ůcy jak i pasa┼╝er powinni siedzie─ç na motocyklu w pozycji pionowej. Oznacza to, ┼╝e gdy podczas skr─Öcania motocykl przechyla si─Ö na dan─ů stron─Ö, to osoby znajduj─ůce si─Ö na motocyklu powinny pochyla─ç si─Ö razem z nim - w ┼╝adnym wypadku nie wolno odchyla─ç si─Ö w drug─ů stron─Ö, gdy┼╝ mo┼╝e to spowodowa─ç przewr├│cenie si─Ö motocykla.

Hamowanie, zatrzymanie i post├│j - Zatrzymuj─ůc pojazd nale┼╝y tego dokona─ç w miejscu, w kt├│rym nie jest to zabronione przez przepisy ruchu drogowego. W przypadku zatrzymania pojazdu na jezdni, nale┼╝y go ustawi─ç jak najbli┼╝ej prawej kraw─Ödzi jezdni.
Hamowanie polega na jednoczesnym wciskaniu d┼║wigni hamulca tylnego i hamulca przedniego. Prawid┼éowa technika jazdy polega na takim gospodarowaniu pr─Ödko┼Ťci─ů pojazdu, aby nie u┼╝ywa─ç zbytecznie d┼║wigni hamulca. Podczas hamowania d┼║wignie nale┼╝y wciska─ç z wyczuciem, tak aby ko┼éa motocykla nie zosta┼éy zablokowane. Je┼╝eli kieruj─ůcy naci┼Ťnie zbyt mocno d┼║wigni─Ö hamulca, ko┼éa motocykla zostan─ů zablokowane, a pojazd zacznie sun─ů─ç przed siebie. Sytuacja taka jest niebezpieczna, poniewa┼╝ kierowca traci panowanie nad motocyklem, gdy┼╝ kr─Öcenie kierownic─ů nic nie daje. Szczeg├│lnie niebezpieczne jest hamowanie na ┼Ťliskiej nawierzchni. W nowych modelach motocykli producenci stosuj─ů system ABS. System ten zapobiega blokowaniu si─Ö k├│┼é, co przeciwdzia┼éa po┼Ťlizgowi pojazdu. Najekonomiczniejszym sposobem hamowania jest tak zwane hamowanie silnikiem. W tym celu nale┼╝y stopniowo pu┼Ťci─ç peda┼é gazu, a nast─Öpnie delikatnie, z wyczuciem, wciska─ç peda┼é hamulca. W ko┼äcowej fazie hamowania nale┼╝y wcisn─ů─ç tak┼╝e peda┼é sprz─Ög┼éa, pu┼Ťci─ç peda┼é przyspieszenia, a nast─Öpnie stopniowo wcisn─ů─ç peda┼é hamulca.
Przed pozostawieniem pojazdu, kierowca jest zobowi─ůzany do jego unieruchomienia. Nale┼╝y wy┼é─ůczy─ç silnik, ustawi─ç motocykl na podn├│┼╝ku, w┼é─ůczy─ç bieg pierwszy.